DS&TH – Theo thạc sĩ – Debate Trainer Nguyễn Thị Bảo Ngọc, hiện là CEO của Mind Masters và Debate Masters Academy cho rằng: “Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang thay đổi mạnh mẽ cách con người học tập và làm việc, tư duy phản biện (Critical Thinking) trở thành năng lực cốt lõi mà bất kỳ đứa trẻ nào cũng cần được rèn luyện từ sớm”.
Theo báo cáo năm 2025 của World Economic Forum,bên cạnh giao tiếp (Communication) và hợp tác (Collaboration), tư duy phản biện là nhóm kỹ năng quan trọng nhất của lực lượng lao động toàn cầu.
Vậy phát triển tư duy phản biện cho học sinh như thế nào? Debate là một hình thức giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và xây dựng bản lĩnh của một công dân toàn cầu.
Con học giỏi, nhưng vẫn có thể chưa mạnh về tư duy
Nhiều học sinh có điểm IELTS ấn tượng, điểm số cao, nói tiếng Anh lưu loát nhưng vẫn loay hoay trong môi trường quốc tế khi phải tự đưa ra quan điểm, bảo vệ luận điểm, hay giải quyết vấn đề. Lý do không nằm ở điểm số, lý do nằm ở tư duy. Đây là điểm mù mà nhiều phụ huynh chưa nhận ra.
Do đó, câu hỏi không phải là “Con cần học thêm bao nhiêu môn?”, mà là “Con cần học gì để xây dựng năng lực tư duy vững từ gốc?” và đây chính là yếu tố cốt lõi xây dựng lợi thế khác biệt, đưa con đi xa trên hành trình học tập & làm việc trong tương lai.
Thế nhưng, đây lại là năng lực hệ thống giáo dục Việt Nam đang thiếu hụt. Phần lớn học sinh vẫn được đào tạo theo hướng ghi nhớ và làm theo khuôn mẫu, khiến năng lực tư duy bậc cao chưa được phát triển đúng mức.
Thạc sĩ Bảo Ngọc nhấn mạnh: giáo dục hôm nay không thể dừng lại ở việc “dạy cái gì – What” – mà cần chuyển sang “dạy trẻ cách nghĩ sâu – Why…” – là tư duy trẻ cần có để sống trong thời đại AI.
Debate rèn tư duy phản biện – kỹ năng cốt lõi của công dân toàn cầu
Khác với thuyết trình hay tiếng Anh giao tiếp, Debate yêu cầu người học tư duy sâu hơn: phân tích vấn đề đa chiều, xây dựng lập luận có cơ sở, phản bác luận điểm đối lập và trình bày quan điểm dưới áp lực thời gian. Đây là lý do Debate được tích hợp vào chương trình của nhiều trường tại Anh, Mỹ, Singapore như một phương pháp rèn luyện tư duy bậc cao. Do đó, học sinh tham gia debate có lợi thế rõ rệt trong hồ sơ ứng tuyển đại học quốc tế, không chỉ nhờ thành tích, mà nhờ năng lực tư duy độc lập mà các trường thực sự tìm kiếm.
Điều tạo nên sự khác biệt của một người dạy Debate thực thụ
Không phải ai nói giỏi hay dạy tiếng Anh giỏi cũng có thể dạy Debate hiệu quả. Một giáo viên dạy debate đúng nghĩa cần hội tụ các yếu tố:
- Ngoài ngôn ngữ, giáo viên cần có nền tảng học thuật về Debate.
- Phương pháp giảng dạy: biết cách ứng dụng mô hình Bloom Taxonomy tư duy bậc cao cùng phương pháp giảng dạy phù hợp để kích hoạt tư duy.
- Và quan trọng nhất, trải nghiệm thực tiễn trong môi trường đòi hỏi tư duy phản biện thực tế.
Thiếu một trong ba, chương trình dễ dừng lại ở việc luyện học sinh “nói nhiều”, thay vì giúp các em “nói có chiều sâu” thực sự.
Thạc sĩ & Debate Trainer Nguyễn Thị Bảo Ngọc thực chiến từ doanh nghiệp đến đấu trường quốc tế
Thạc sĩ Nguyễn Thị Bảo Ngọc là một trong số ít giáo viên đầu tiên tại Việt Nam được đào tạo theo chuẩn UK và nhận chứng nhận Certified Debate Trainer hạng xuất sắc, kiểm chứng bởi ALAP UK – tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục uy tín tại Anh Quốc, khẳng định năng lực giảng dạy Debate đúng chuẩn quốc tế.
Hơn thế, cô không đến với Debate bằng con đường lý thuyết suông. Hơn 15 năm giảng dạy và đồng thời làm việc trong vai trò Strategist tại các tập đoàn đa quốc gia, nơi mỗi cuộc họp với đối tác quốc tế, mỗi bản đề xuất chiến lược, mỗi phản biện chinh phục đối tác đều là những trải nghiệm tôi luyện bản lĩnh và đóng góp giá trị thực chiến vào chương trình giảng dạy debate do cô thiết kế.
Ngoài ra, cô còn là giám khảo tại The World Scholar’s Cup (WSC) và Trainer tại Unitour Debate cho cô kinh nghiệm thực chiến tại các giải đấu quốc tế, giúp cô thiết kế chương trình giảng dạy debate theo đúng tiêu chí quốc tế.
Cho con bắt đầu sớm với Debate – Chiến lược xây dựng lợi thế từ sớm!
Trẻ em ngay từ cấp 1 đã có thể thọc debate. Học sinh được đào tạo debate từ sớm sẽ hình thành nếp nghĩ bài bản, thói quen học tập chủ động, và tự tin khi trình bày quan điểm.
Đặc biệt, thời đại AI có thể thay thế con người tìm kiếm thông tin, trả lời đáp án nhanh chóng; thì tư duy phản biện là kỹ năng then chốt giúp các con đánh giá tính chính xác và giá trị của thông tin để làm chủ thông tin. Do đó, trong kỷ nguyên AI, lợi thế không còn nằm ở việc con ghi nhớ bao nhiêu thông tin, mà câu hỏi đặt ra “Con đã biết tư duy phản biện chưa?” Đây chính là “chiến lược” giúp các con khác biệt và tạo lợi thế cạnh tranh trong tương lai.
Với nền tảng học thuật quốc tế, kinh nghiệm thực tiễn và vai trò tại các đấu trường hùng biện lớn, Thạc sĩ & Debate Trainer Nguyễn Thị Bảo Ngọc đang theo đuổi một hướng đi rõ ràng: lấy tư duy làm gốc, sử dụng Debate như một công cụ để rèn luyện năng lực tư duy cốt lõi cho thế hệ trẻ Việt Nam.
Theo cô: “Debate hay tư duy phản biện tốt – là chìa khoá học sinh cần có để tồn tại và phát triển trong kỷ nguyên AI”.
Phụ huynh muốn tìm hiểu rõ hơn năng lực tư duy của con – Thạc sĩ Bảo Ngọc có chương trình tư vấn cho phụ huynh, thông qua Debate Masters Academy.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Bảo Ngọc – Certified Debate Trainer | CEO Mind Masters & Debate Masters Academy | Giám khảo WSC & Unitour Debate
