DS&TH – Từ niềm yêu thích ngôn ngữ học và cơ duyên giảng dạy cho học sinh Điếc, Mỹ Hoà bắt đầu hành trình tìm hiểu và lan tỏa ngôn ngữ ký hiệu qua âm nhạc, thơ ca. Trên TikTok, những video chuyển ngữ của cô thu hút hàng triệu lượt xem cùng nhiều phản hồi tích cực, góp phần đưa ngôn ngữ ký hiệu đến gần hơn với cộng đồng người Nghe và người Điếc & Khiếm Thính. Cùng khám phá hành trình nghệ thuật đầy ý nghĩa của Tiktoker Sign With Mỹ Hòa trong chuyên mục kỳ này.
Từ tình yêu ngôn ngữ đến cơ duyên với ngôn ngữ ký hiệu
Sinh năm 2006, hiện là sinh viên ngành Công nghệ Sinh học, Mỹ Hòa đồng thời dạy tiếng Anh và tiếng Việt cho người nước ngoài. Từ nhỏ, cô đã yêu thích ngôn ngữ học và khám phá những ngôn ngữ mới, bởi mỗi ngôn ngữ là một cánh cửa dẫn vào văn hóa và thế giới quan của một cộng đồng. Ngôn ngữ ký hiệu đặc biệt thu hút cô bởi khả năng truyền tải thông điệp mà không cần âm thanh. Từ những lần nhìn thấy phiên dịch viên trên truyền hình, Mỹ Hoà đã tò mò về ý nghĩa phía sau từng chuyển động và ấp ủ mong muốn học ngôn ngữ này.
Cơ duyên đến khi cô đang dạy tiếng Anh. Một phụ huynh tìm đến với mong muốn cho con – một học sinh người Điếc – cùng các bạn được học tiếng Anh. Dù chưa từng dạy học sinh Điếc, Mỹ Hoà vẫn quyết định nhận lời. Quá trình giảng dạy đưa cô đến gần hơn với cộng đồng Điếc và thôi thúc cô nghiêm túc học ngôn ngữ ký hiệu. Sau hơn hai năm, niềm vui khi nhìn thấy học sinh tiến bộ và hiểu được những điều cô truyền tải trở thành động lực để cô tiếp tục.
Từ việc học ngôn ngữ ký hiệu để giao tiếp và giảng dạy, Mỹ Hoà bắt đầu chuyển ngữ các ca khúc trên TikTok thông qua thương hiệu Sign With Mỹ Hoà. Một trong những video được chú ý là bản cover ngôn ngữ ký hiệu “Cảm Ơn Người Đã Thức Cùng Tôi”.
Với Mỹ Hoà, âm nhạc là một phần quan trọng của đời sống tinh thần. Dù không thể truyền tải giai điệu đến người Điếc theo cách người Nghe cảm nhận, cô tin ca từ, câu chuyện và cảm xúc vẫn có thể được chuyển tải bằng hình thể. Bên cạnh các ca khúc, cô còn chuyển ngữ thơ, đồng thời hướng nội dung đến người Nghe với mong muốn giới thiệu vẻ đẹp của việc “hát bằng tay, nghe bằng mắt”.
Tiktoker Sign With Mỹ Hoà lan tỏa ngôn ngữ ký hiệu nhưng không biến nó thành một trào lưu
Càng đi sâu vào việc chuyển ngữ, Mỹ Hoà càng nhận ra một bài hát hay bài thơ không thể được chuyển sang ngôn ngữ ký hiệu bằng cách thay thế từng câu chữ. Người thực hiện phải đồng thời chú ý đến cách diễn đạt, biểu cảm gương mặt, chuyển động cơ thể và những hình ảnh ẩn dụ trong tác phẩm.
Có những câu chữ khi được hình ảnh hóa bằng chuyển động và biểu cảm lại mở ra những tầng nghĩa khác, đồng thời khiến cô hiểu sâu hơn về chính ngôn ngữ mình sử dụng hằng ngày. Mỹ Hoà cũng nhận ra mỗi ký hiệu đều gắn với những bối cảnh và câu chuyện riêng; sự khác biệt giữa các vùng miền, cộng đồng phần nào phản ánh đời sống và văn hóa của người sử dụng.
Những video được lan tỏa mạnh, thậm chí trở thành xu hướng, giúp Mỹ Hoà tiếp cận nhiều bạn trẻ hơn. Cô vui khi không ít người bắt đầu chủ động tìm hiểu và tập theo các ký hiệu trong video. Tuy nhiên, sự phổ biến cũng đặt ra một vấn đề: khi trở thành “trend”, ngôn ngữ ký hiệu đôi khi bị nhìn nhận đơn thuần như những động tác tay đẹp mắt để bắt chước. Cô trân trọng sự hưởng ứng ấy, nhưng cho rằng sự lan tỏa chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng hiểu biết và tôn trọng.
“Vẻ đẹp của ngôn ngữ ký hiệu không nằm ở việc chúng ta có thể làm cho từng động tác trông đẹp đến đâu, mà nằm ở chính khả năng một ngôn ngữ không cần âm thanh vẫn có thể truyền tải suy nghĩ, cảm xúc và kết nối con người với nhau” , cô tâm đắc chia sẻ. Ngôn ngữ ký hiệu có thể mang tính nghệ thuật, nhưng trước hết và quan trọng nhất, đó vẫn là một ngôn ngữ. Những khác biệt trong cách thể hiện giữa vùng miền, cộng đồng hay người chuyển ngữ cũng là một phần của tính đa dạng.
Cô ví điều này với một tác phẩm văn học nước ngoài có thể có nhiều bản dịch khi đến Việt Nam. Mỗi dịch giả có cách lựa chọn ngôn từ riêng, nhưng giá trị cốt lõi vẫn nằm ở việc giữ được tinh thần và ý nghĩa của nguyên tác. Với ngôn ngữ ký hiệu cũng vậy, cách thể hiện có thể khác nhau, nhưng sự chính xác, tôn trọng và hiểu đúng ngôn ngữ luôn cần được đặt lên hàng đầu.
Sign With Mỹ Hoà – Từ những video ngắn đến một hành trình dài hơn
Tiktoker Sign With Mỹ Hòa không chỉ là nơi chia sẻ những video ngắn, mà đang mở rộng thành hành trình kết nối, giáo dục và lan tỏa những giá trị của cộng đồng Điếc & Khiếm Thính. Bên cạnh việc tiếp tục dạy kèm cho học sinh người Điếc, Mỹ Hoà dự định giới thiệu đến công chúng những sản phẩm, doanh nghiệp và giá trị do chính cộng đồng này tạo ra. Hành trình ấy đang dần được mở rộng theo những hướng thiết thực hơn. Bên cạnh việc tiếp tục dạy kèm cho học sinh người Điếc, Mỹ Hoà dự định giới thiệu đến công chúng những sản phẩm, doanh nghiệp và giá trị được tạo nên từ chính cộng đồng này.
Xa hơn, cô hướng đến việc kết nối cùng các chuyên gia để tổ chức những workshop về kiến thức y tế, pháp luật cơ bản dành cho người Điếc, đưa những nội dung vốn nhiều thuật ngữ đến gần hơn bằng cách truyền tải trực quan, dễ hiểu. Trước mắt, cô hướng tới một buổi chia sẻ về sa sút trí tuệ (dementia), trong đó Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất, giúp cộng đồng có thêm kiến thức để nhận biết dấu hiệu, chủ động chăm sóc sức khỏe và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Từ sự tò mò về những chuyển động trên màn hình truyền hình thuở nhỏ, Tiktoker Sign With Mỹ Hòa giờ đây chọn ngôn ngữ ký hiệu để kể những câu chuyện của mình. Hành trình nhà sáng tạo nội dung về ngôn ngữ kí hiệu vì thế không chỉ dừng ở những video được yêu thích, mà đang mở rộng sang giáo dục, kết nối và lan tỏa những giá trị của cộng đồng Điếc & Khiếm Thính.
Một video có thể chỉ kéo dài vài phút, nhưng đôi khi đủ để một người dừng lại, nhìn kỹ hơn, học một ký hiệu mới và bắt đầu hiểu một thế giới vốn còn xa lạ. Khi ấy, những chuyển động của đôi tay không còn đơn thuần là hình ảnh trên màn hình, mà đã thực sự trở thành một cách để con người tìm thấy nhau!
Khám phá thêm tại:
- Tiktok: signwith.myhoa
- Facebook: Nguyễn Mỹ Hoà
