DS&TH – Lê Xuân Thịnh, founder REF Academy nhận thấy AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong ngành thiết kế và nghệ thuật số. Công nghệ giúp artist đi nhanh hơn, nhưng theo anh, tư duy, chuyên môn và dấu ấn cá nhân mới là giá trị quyết định.
AI càng mạnh, “gu” của designer càng có giá trị
Thành lập từ năm 2022, REF Academy định hướng đào tạo thiết kế đồ họa, Hoạt hình 2D và Game Animation, đồng thời chú trọng tích hợp AI vào quá trình học tập và sáng tạo. Từ Digital Painting, Concept Art đến Game Art và Animation, công nghệ đang dần tham gia vào nhiều công đoạn, giúp rút ngắn thời gian xử lý và mở rộng khả năng thử nghiệm. Nhưng theo anh Thịnh, khi AI có thể tạo ra hàng trăm phương án trong thời gian ngắn, biết lựa chọn lại trở thành năng lực quan trọng. Designer phải xác định đâu là phương án phù hợp với concept, thương hiệu, gameplay hay câu chuyện; muốn vậy vẫn cần nền tảng về bố cục, màu sắc, hình khối, anatomy, ánh sáng, animation và storytelling.
“AI có thể tạo ra hàng trăm phương án, nhưng designer vẫn là người quyết định ý tưởng nào phù hợp, hình ảnh nào có cảm xúc và sản phẩm muốn truyền tải điều gì”, anh Lê Xuân Thịnh – Founder REF Academy chia sẻ.
Cùng sử dụng một phần mềm hay công cụ AI, mỗi artist vẫn có thể tạo ra những sản phẩm khác nhau bởi cách quan sát, trải nghiệm, tư duy và gu thẩm mỹ riêng. Công nghệ có thể giống nhau, nhưng cách mỗi người nhìn và kể một câu chuyện thì không dễ sao chép.
AI đang viết lại workflow của ngành thiết kế
Theo anh Lê Xuân Thịnh, thay đổi rõ nhất mà AI mang đến cho ngành thiết kế là tốc độ và khả năng thử nghiệm. Những công đoạn từng mất nhiều thời gian như tìm ý tưởng, phác thảo, chỉnh sửa hình ảnh hay phát triển nhiều phiên bản nay có thể được rút ngắn đáng kể nhờ AI.
Trong Digital Painting, Concept Art và Game Art, AI hỗ trợ artist nhanh chóng phát triển concept, tạo reference, thử nghiệm nhân vật, môi trường, trang phục hay đạo cụ. Với 2D Game Animation và Spine 2D, công nghệ có thể hỗ trợ từ khâu lên ý tưởng, chuẩn bị reference đến một số thành phần hình ảnh, trước khi artist tiếp tục xử lý layer, rigging và animation bằng chuyên môn của mình.
Một workflow có thể được mở rộng theo hướng “ý tưởng → AI reference → concept art → digital painting → character design → chuẩn bị asset → rigging → animation → VFX → game”.
AI có thể tham gia ở nhiều công đoạn, nhưng không thay thế toàn bộ quy trình. Theo anh Thịnh, điều quan trọng là artist hiểu thế mạnh của từng công cụ và biết sử dụng đúng lúc để “tăng tốc sáng tạo mà vẫn giữ quyền kiểm soát chuyên môn”.
Học thiết kế thời AI: Không chỉ học cách dùng công cụ
Từ kinh nghiệm đào tạo tại REF Academy, anh Lê Xuân Thịnh cho rằng người học cần phát triển đồng thời nền tảng nghệ thuật, chuyên môn nghề nghiệp và khả năng làm chủ công nghệ. Nền tảng vẫn bắt đầu từ bố cục, màu sắc, ánh sáng, hình khối, anatomy, perspective và storytelling, cùng kỹ năng sử dụng các phần mềm như Photoshop, Illustrator, After Effects, Spine 2D. Khi hiểu rõ workflow, người học mới biết AI nên được đưa vào đâu để tăng tốc mà vẫn kiểm soát chất lượng.
Đây cũng là hướng REF Academy theo đuổi qua các chương trình Digital Painting, Casual Game Art và Spine 2D Animation, kết hợp đào tạo chuyên môn với workshop, kết nối cộng đồng và định hướng nghề nghiệp thực tế.
Để không phụ thuộc vào AI, designer nên xác định direction trước khi sử dụng công nghệ. Thay vì để AI quyết định toàn bộ hình ảnh, người làm nghề cần chủ động xây dựng câu chuyện, tính cách, silhouette, trang phục và mood, sau đó dùng AI để mở rộng các phương án. Dấu ấn cá nhân cũng được hình thành từ trải nghiệm, văn hóa, điện ảnh, âm nhạc, game và cách mỗi người quan sát thế giới. Vì vậy, người học vẫn cần tự sketch, nghiên cứu và liên tục tạo ra sản phẩm của mình.
Đừng sợ AI, nhưng cũng đừng để mình phụ thuộc vào AI
Sau những trải nghiệm trong đào tạo, anh Lê Xuân Thịnh gửi đến người trẻ theo đuổi thiết kế và nghệ thuật số một thông điệp rõ ràng: đừng sợ AI, nhưng cũng đừng để mình phụ thuộc vào AI.
Công nghệ sẽ liên tục thay đổi, nhưng nền tảng mỹ thuật, tư duy thiết kế, khả năng quan sát, storytelling và gu thẩm mỹ vẫn là những năng lực giúp người làm nghề thích nghi lâu dài. AI có thể tạo hình ảnh trong vài giây, mở rộng hàng chục concept hay rút ngắn nhiều công đoạn, nhưng không thể quyết định thay artist muốn kể câu chuyện gì, tạo cảm xúc nào và để lại dấu ấn ra sao.
Đó cũng là tinh thần REF Academy theo đuổi trong đào tạo: công nghệ là công cụ mở rộng năng lực sáng tạo, không phải đích đến. Khi AI ngày càng mạnh, lợi thế của designer không nằm ở việc biết bao nhiêu công cụ, mà ở khả năng làm chủ công nghệ mà vẫn giữ được tư duy, “gu” và bản sắc riêng.
