DS&TH – Với Họa sĩ Xuân Long, hội họa không phải là đích đến mà là một hành trình đi sâu vào chính mình. Đầu năm 2026, nhìn lại hơn mười năm gắn bó với nghề, từ những ngày đứng lớp đến quyết định dấn thân hoàn toàn cho sáng tác thủy mặc, anh chọn kể câu chuyện làm nghề bằng sự lặng lẽ, kiên trì và lòng biết ơn dành cho nghệ thuật đã dẫn lối cuộc đời mình.
Tốt nghiệp ngành Mỹ thuật năm 2012, Xuân Long vừa vẽ, vừa giảng dạy suốt hơn một thập kỷ. Hiện tại, anh sáng tác tự do và giảng dạy thủy mặc tại TP.HCM. Ít ồn ào, không phô trương, hành trình nghệ thuật của anh được bồi đắp bằng sự kiên trì, khổ luyện và một niềm tin lặng lẽ vào giá trị lâu dài của hội họa truyền thống.
Những nét vẽ đầu tiên
Với Họa sĩ Xuân Long, con đường đến với mỹ thuật không phải là một quyết định bột phát. Đó là sự nối dài tự nhiên của niềm ham thích vẽ từ thuở nhỏ. Khi lớn lên, anh tiếp tục theo học ngành Mỹ thuật như một lẽ hiển nhiên, để rồi sau khi ra trường, bước vào hành trình vừa dạy, vừa vẽ kéo dài suốt nhiều năm.
Trong giai đoạn đầu, Xuân Long chịu ảnh hưởng rõ nét từ phương pháp Tây họa, nền tảng quan trọng giúp anh nắm vững hình khối, bố cục và tư duy tạo hình. Tuy nhiên, càng đi sâu vào nghề, anh càng nhận ra một sự thôi thúc khác: nhu cầu tìm về hội họa phương Đông, nơi mực nước, khí vận và khoảng trống mang ý nghĩa ngang bằng với hình ảnh hữu hình. Từ đó, thủy mặc trở thành lựa chọn không chỉ về kỹ thuật, mà còn là lựa chọn về tinh thần.
Khó khăn là động lực để vươn lên
Nhìn lại chặng đường đã qua, Họa sĩ Xuân Long thẳng thắn thừa nhận những khó khăn không thể tránh khỏi. Kinh tế là thách thức đầu tiên, đặc biệt với một người theo đuổi nghệ thuật thuần túy. Bên cạnh đó, quỹ thời gian hạn hẹp khi giảng dạy tại trường học khiến việc sáng tác trở thành một cuộc chạy đua với chính mình.
Suốt 12 năm đứng lớp, anh phải chia nhỏ thời gian, chắt chiu từng khoảng lặng hiếm hoi để vẽ. Có những giai đoạn, việc sáng tác diễn ra trong trạng thái dang dở, thiếu liền mạch. Nhưng chính sự bền bỉ đó lại rèn cho anh một kỷ luật nội tâm, điều sau này trở thành nền tảng quan trọng khi anh quyết định rẽ sang một bước ngoặt lớn hơn.
Khí mực, nhịp bút và sự khổ luyện không ngừng nghỉ
Trong thủy mặc, xử lý nước và sắc mực không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là sự thấu hiểu nguyên lý dụng sắc. Xuân Long cho biết, để tạo được chiều sâu mà vẫn giữ được khí và sự thông thoáng của tranh, người vẽ phải làm chủ mối quan hệ giữa đậm – nhạt, khô – ướt, đặc – thưa trong từng lớp mực.
Những nét bút mạnh và phóng khoáng ở cành cây, nền tranh không phải là sự ngẫu hứng nhất thời. Đằng sau đó là quá trình khổ luyện với mật độ cao, kết hợp quan sát thiên nhiên và tìm hiểu đặc tính sinh học của từng loài. Chính sự hiểu biết này giúp nét bút vừa tự do, vừa có cấu trúc, tránh rơi vào rối rắm hay vụn vặt.
Trong giảng dạy, anh nhận ra rằng kỹ thuật không phải rào cản lớn nhất. Điều khiến người học dễ nản chí nhất chính là sự thiếu kiên trì với bản thân. Thủy mặc, cũng như nghệ thuật nói chung, đòi hỏi người học phải chấp nhận đi chậm, đi sâu và đối diện với những giới hạn nội tại.
Bước ngoặt dấn thân và khát vọng kết nối nghệ thuật phương Đông
Một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất của Họa sĩ Xuân Long là khi tác phẩm của anh có cơ hội được triển lãm quốc tế. Nhật Bản, Hồng Kông, Hàn Quốc, Ấn Độ, Đài Loan… mỗi điểm đến không chỉ là một cuộc trưng bày, mà còn là sự va chạm văn hóa, mở rộng tầm nhìn và kết nối những người đồng điệu.
Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp của anh lại đến từ một quyết định nhiều rủi ro: nghỉ công việc giảng dạy ổn định tại trường để toàn tâm dấn thân vào con đường nghệ thuật. Đó là lựa chọn không dễ dàng, nhưng với Xuân Long, sự an toàn đôi khi lại là rào cản lớn nhất của tự do sáng tạo.
Trong thời gian tới, anh tiếp tục giảng dạy thủy mặc cho những người “hữu duyên”, đồng thời không ngừng luyện tập và học hỏi, bởi theo anh, nghệ thuật không có đích đến cuối cùng. Song song đó, Xuân Long đặt nhiều tâm huyết vào việc xây dựng cộng đồng, tạo động lực cho các thành viên cùng phát triển và tổ chức những triển lãm quốc tế để giao lưu, học hỏi.
Đặc biệt, khi Hiệp hội Nghệ thuật Phương Đông tại Việt Nam vừa được thành lập, anh đảm nhận vai trò trách nhiệm chính, một bước đi cho thấy khát vọng kết nối, lan tỏa và làm mới giá trị nghệ thuật phương Đông trong bối cảnh đương đại. Với Họa sĩ Xuân Long, đó là hành trình, con đường chung dành cho những người tin vào sức sống bền bỉ của mực nước và tinh thần Á Đông.
